W motocyklach marki WSK (Wytwórnia Sprzęgieł i Kołnierzów), szczególnie modelu 125, jednym z kluczowych elementów układu napędowego jest sprzęgło . Spełnia ono podstawową funkcję w transmisji mocy od silnika do skrzyni biegów, umożliwiając płynne ruszanie i zmianę biegów. W niniejszym poradniku omówimy budowę sprzęgła w modelu WSK 125 oraz jego działanie.
Czym jest sprzęgło?
Sprzęgło to element układu napędowego, który służy do tymczasowego rozłączania obrotów silnika od skrzyni biegów. Dzięki temu możliwe jest:
- bezboleśnie ruszenie z miejsca,
- przełączanie biegów bez uszkodzenia mechanizmów,
- kontrola momentu obrotowego przekazywanego na tylną oś.
Gdzie znajduje się sprzęgło w WSK 125?
W motocyklach WSK 125 sprzęgło umieszczone jest w bloku silnika, najczęściej po stronie lewej (w zależności od konkretnego modelu). Jest to tzw. sprzęgło mokre , czyli pracujące w kąpieli olejowej, co zapewnia mu dłuższą trwałość i lepsze chłodzenie.
Budowa sprzęgła w WSK 125
Sprzęgło w modelu WSK 125 ma konstrukcję płytkową wielopłytkową , składającą się z kilku podstawowych elementów:
1. Korpus sprzęgła
To zewnętrzna część, która jest połączona z wałem korbowym lub bezpośrednio z przekładnią. Wiruje razem z silnikiem.
2. Płytki napędowe (stalowe)
Umieszczone na zębatych wpustach korpusu sprzęgła. Przekazują moment obrotowy z silnika na płytki docierne.
3. Płytki docierne (azbestowe lub kompozytowe)
Mają większą średnicę wewnętrzną i są nasadzone na wpusty bębna sprzęgła. Dociskane są przez sprężyny do płyt stalowych, tworząc połączenie mechaniczne.
4. Bęben sprzęgła
Połączony z pierwszym wałem skrzyni biegów. Odpowiada za przekazywanie momentu obrotowego dalej w układ napędowy.
5. Sprężyny dociskające
Zapewniają odpowiedni nacisk na płytki, pozwalając na przenoszenie mocy bez poślizgu.
6. Dźwignia sprzęgła i mechanizm zwalniający
Zamontowane na kierownicy (prawa strona). Po naciśnięciu dźwigni, siła jest przekazywana przez linkę lub system hydrauliczny (w starszych modelach raczej linkowy), który rozsuwa płytki, powodując rozłączenie sprzęgła.
Jak działa sprzęgło w WSK 125?
Podczas normalnej pracy silnika płytki stalowe i docierne są do siebie dociskane przez sprężyny. Powstaje tarcie, które umożliwia przekazywanie mocy z silnika na skrzynię biegów.
Gdy kierowca naciśnie dźwignię sprzęgła:
- Mechanizm zwalniający odciąga ciśnienie sprężyn.
- Płytki nie są już ze sobą w pełni zazębione – następuje rozłączenie.
- Moc z silnika nie jest przekazywana na tylną oś – można zmienić bieg lub zatrzymać się bez gaszenia silnika.
Po stopniowym puszczeniu dźwigni płytki ponownie się łączą, a moc zaczyna być przekazywana – motocykl rusza.
Utrzymanie sprzęgła – podstawowe porady
- Regularnie sprawdzaj stan oleju – sprzęgło mokre wymaga odpowiedniej ilości i jakości oleju do smarowania i chłodzenia.
- Obserwuj stan płytek – zużyte płytki mogą prowadzić do poślizgu i utraty mocy.
- Jeśli sprzęgło „pali się” (czuć spaleniznę, słabe przyspieszenie), może to oznaczać zużycie płytek.
- Linka sprzęgła powinna mieć odpowiedni luz – zbyt duży lub mały luz wpływa na poprawność działania.
- W przypadku częstego ślizgania się sprzęgła warto dokonać przeglądu i ewentualnej wymiany zestawu płytek.
