Współczesny rozwój technologii motoryzacyjnej pozwala na znaczne ułatwienie korzystania z pojazdów osobowych osobom z niepełnosprawnościami fizycznymi. Jednym z najważniejszych rozwiązań, które umożliwia bezpieczną i wygodną jazdę osobom o obniżonej sprawności, jest automatyczne sprzęgło . W tym poradniku dowiemy się, czym ono jest, jak działa, komu może pomóc oraz jakie są jego zalety i sposoby montażu.
Czym jest automatyczne sprzęgło?
Automatyczne sprzęgło (tzw. serwo-sprzęgło lub elektryczne sprzęgło ) to urządzenie wspomagające proces zmiany biegów w samochodach wyposażonych w manualną skrzynię biegów. Jego zadaniem jest całkowite usunięcie konieczności używania pedału sprzęgła podczas jazdy. Pozwala to kierowcom, którzy mają trudności z używaniem nogi lewej, np. z powodu amputacji, kontuzji, chorób neurologicznych czy reumatycznych, swobodnie prowadzić auto z mechaniczną skrzynią biegów.
Jak działa automatyczne sprzęgło?
Urządzenie to pracuje w pełni automatycznie – w momencie zmiany biegu, system elektroniczny sam wciska i puka sprzęgło, eliminując potrzebę użycia pedału. Kierowca nadal musi ręcznie zmieniać biegi za pomocą dźwigni, ale nie ma konieczności koordynowania pracy lewej nogi i prawej ręki.
System ten można dopasować do różnych typów pojazdów i najczęściej składa się z:
- serwonapędu,
- czujników,
- sterownika elektronicznego,
- panelu sterującego.
Urządzenie można aktywować przyciskiem lub joystickiem, a jego praca jest zsynchronizowana z obrotami silnika i prędkością jazdy.
Dla kogo przeznaczone jest automatyczne sprzęgło?
Automatyczne sprzęgło dedykowane jest głównie osobom, które:
- nie mogą lub mają trudności z używaniem lewej nogi (np. osoby z amputacją kończyny dolnej),
- cierpią na choroby układu mięśniowo-szkieletowego (reumatyzm, stwardnienie rozsiane),
- mają ograniczoną mobilność stawów kolanowych lub biodrowych,
- chcą zachować możliwość prowadzenia auta z manualną skrzynią biegów, ale nie są w stanie używać pedałów.
Gdzie zamontować automatyczne sprzęgło?
Montaż urządzenia dokonuje się w autoryzowanych warsztatach specjalistycznych zajmujących się adaptacją pojazdów dla osób niepełnosprawnych. Urządzenie może być zamontowane w większości samochodów z manualną skrzynią biegów – zarówno nowych, jak i używanych.
Po instalacji urządzenie musi zostać zgłoszone do odpowiednich organów (np. Ośrodka Ruchu Drogowego) i wpisane do dokumentów pojazdu. W razie potrzeby, kierowca może również wymagać potwierdzenia zdolności do prowadzenia pojazdu przez komisję lekarską.
Zalety zastosowania automatycznego sprzęgła
- Zwiększenie komfortu jazdy – eliminacja konieczności ciągłego używania pedału sprzęgła.
- Bezpieczeństwo – precyzyjna synchronizacja zmiany biegów z warunkami jazdy.
- Dostępność – możliwe do zastosowania w wielu modelach samochodów.
- Brak konieczności przepisywania prawa jazdy – prowadzenie auta z mechaniczną skrzynią biegów i zainstalowanym sprzęgłem automatycznym nie wymaga dodatkowej kategorii.
- Możliwość udostępnienia pojazdu innym użytkownikom , ponieważ pedał sprzęgła pozostaje w aucie.
Koszt i finansowanie
Koszt zakupu i montażu automatycznego sprzęgła zależy od marki i modelu pojazdu oraz producenta systemu. Średnio cena zawiera się w przedziale od 10 000 do 25 000 zł .
Istnieje możliwość częściowego lub pełnego dofinansowania kosztów adaptacji pojazdu dzięki programom realizowanym m.in. przez:
- Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (FReON) ,
- PFRON (Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych) ,
- różne lokalne fundusze celowe.
Najważniejsze fakty o automatycznym sprzęgle dla inwalidy:
- Automatyczne sprzęgło to urządzenie umożliwiające prowadzenie samochodu z manualną skrzynią biegów bez używania pedału sprzęgła.
- System działa w pełni automatycznie – wciska i puka sprzęgło podczas zmiany biegów.
- Przeznaczone jest dla osób z ograniczoną sprawnością lewej nogi lub problemami ortopedycznymi.
- Może być zamontowane w większości samochodów z manualną skrzynią biegów.
- Po montażu urządzenie należy zgłosić do odpowiednich instytucji i wpisać do dokumentów pojazdu.
- Montaż możliwy tylko w autoryzowanych warsztatach.
- Umożliwia prowadzenie auta bez zmiany kategorii prawa jazdy.
- Istnieje możliwość dofinansowania z funduszy państwa lub lokalnych programów wsparcia.
Jeśli jesteś osobą z niepełnosprawnością fizyczną i marzysz o niezależności w podróżowaniu, automatyczne sprzęgło może być idealnym rozwiązaniem. Skonsultuj się z ekspertem ds. adaptacji pojazdów i sprawdź dostępne opcje wsparcia finansowego – jazda własnym samochodem staje się wtedy realna i bezpieczna!
